Suus1 » Specials » Beperkte rechten
Recht, politiek en meer!

Zekerheidsrechten en genotsrechten

Beperkte rechten. Deze juridische term zal niet veel mensen wat zeggen. Toch komen ze in het dagelijks leven overal voor en kunnen ze verstrekkende gevolgen hebben. Beperkte rechten zijn rechten die zijn afgeleid uit een meeromvattend recht. Dat meeromvattende recht is met het beperkte recht bezwaard (art. 3:8 BW). Het meeromvattende recht is bijvoorbeeld een vermogensrecht, een ander beperkt recht, of, vaker voorkomend, het eigendomsrecht. Het eigendomsrecht is het meest volledige recht dat iemand op een goed kan hebben. Het beperkte recht rust in zon geval dan op het eigendomsrecht. De eigenaar verliest zijn eigendom niet, maar zijn recht wordt beperkt.

Kenmerken van beperkte rechten

Op zaken en op vermogensrechten

Beperkte rechten kunnen op goederen worden gevestigd. Goederen kunnen onderverdeeld worden in zaken en vermogensrechten. Beperkte rechten op zaken heten daarom ook wel zakelijke rechten. Sommige beperkte rechten kunnen op zaken én op vermogensrechten gevestigd worden, zoals het recht van vruchtgebruik, het pandrecht en het hypotheekrecht.

Zaaksgevolg

Beperkte rechten op goederen zijn absolute rechten. Zij hebben dus zaaksgevolg. Dat houdt in dat zij hun werking houden tegen verkrijgers onder bijzondere titel van het goed waarop het beperkte recht rust. Wanneer bijvoorbeeld op een stuk grond een erfpachtrecht is gevestigd en dat stuk grond wordt verkocht, heeft de nieuwe eigenaar van die grond een stuk grond mét het erfpachtrecht erop. Wanneer een stuk grond wordt verkocht met een erfdienstbaarheid erop gevestigd, moet ook die nieuwe eigenaar van de grond zich houden aan die erfdienstbaarheid.

Ook heeft degene met het beperkte recht een separatistpositie (voorrangspositie) in geval van faillissement van de hoofdgerechtigde. Dit geldt in tegenstelling tot rechten die tot één of een afgebakende groep personen gelden (relatieve of persoonlijke rechten). Die nemen bij een faillissement over het algemeen allemaal een gelijke rang in.

Overdracht

Alleen zelfstandige beperkte rechten kunnen worden overgedragen. Afhankelijke beperkte rechten volgen het recht waaraan deze verbonden zijn. Een hypotheekrecht kan niet los worden overgedragen, want zonder de vordering waaraan deze verbonden is, kan het recht niet bestaan. Bij cessie van de vordering (verkoop) gaat het hypotheekrecht automatisch mee over. Ook bijvoorbeeld een recht van erfdienstbaarheid kan niet los worden overgedragen. Zonder een erf waarop deze gevestigd is over te dragen, is dit onmogelijk.

Voor de overdracht van een zelfstandig beperkt recht gelden, net als bij de vestiging ervan, de volgende eisen: een geldige titel, beschikkingsbevoegdheid en een geldige levering.

Genotsrechten en zekerheidsrechten

Beperkte rechten kunnen worden verdeeld in genotsrechten (ook wel gebruiksrechten) en zekerheidsrechten. Genotsrechten geven recht op het genot en/of het gebruik van een goed. Zekerheidsrechten geven recht op voorrang bij de verdeling van de executieopbrengst van een goed.

De genotsrechten zijn:

De zekerheidsrechten zijn:

Daarnaast is er nog een apart soort beperkt recht: het appartementsrecht.
Het appartementsrecht, wat is dat?

Het appartementsrecht, wat is dat?

Appartementen en galerijwoningen, er zijn er miljoenen van in Nederland. Een aantal daarvan zijn in huur uitgegeven, de rest betreft koop. Hoe zit dat nu in elkaar als je een appartement in eigendom h…
Het pandrecht, wat is dat?

Het pandrecht, wat is dat?

Wanneer je geld nodig hebt en het ergens wilt lenen, moet daarvoor soms zekerheid gesteld worden. Dat kan bijvoorbeeld door middel van een pandrecht of een hypotheekrecht. Beide komen in de praktijk v…
Het recht van erfdienstbaarheid, wat is dat?

Het recht van erfdienstbaarheid, wat is dat?

Het recht van erfdienstbaarheid is één van de limitatief in de wet opgesomde beperkte rechten. De regels met betrekking tot erfdienstbaarheid staan in titel 6 van boek 5 BW (artikel 5:70 84 BW). Erf…
Het recht van erfpacht, wat is dat?

Het recht van erfpacht, wat is dat?

Het recht van erfpacht is één van de beperkte rechten. Het is een zakelijk recht, want het kan alleen op onroerende zaken gevestigd worden. Het is ook een absoluut recht. Het is dus in te roepen tegen…
Het recht van hypotheek, wat is dat?

Het recht van hypotheek, wat is dat?

Een van de bekendste en meest voorkomende beperkte rechten: het hypotheekrecht. In de praktijk komt een groot deel van de mensen ermee in aanraking. Bijvoorbeeld: iemand wil een huis kopen, moet geld…
Het recht van opstal, wat is dat?

Het recht van opstal, wat is dat?

Het recht van opstal is één van de beperkte rechten uit het Burgerlijk Wetboek. Het is een zakelijk recht; het kan immers enkel op onroerende zaken gevestigd worden. Het is tevens een absoluut recht.…
Het recht van vruchtgebruik, wat is dat?

Het recht van vruchtgebruik, wat is dat?

Het recht van vruchtgebruik is één van de limitatief in de wet opgesomde beperkte rechten. Het is een absoluut recht, wat inhoudt dat het tegen welke gerechtigde dan ook kan worden ingeroepen. Het vru…
Gepubliceerd door Suus1 op 13-09-2016, laatst gewijzigd op 18-10-2016. Het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
  • http://bgadvocaten.nl/vakgebieden/zakelijke-en-beperkte-rechten (geraadpleegd op 4 september 2016).
  • https://www.amsadvocaten.nl/woordenboek/goederenrecht/beperkt-recht/ (geraadpleegd op 4 september 2016).
  • "Oplossing casus: eigenaar verpande zaak beperkt beschikkingsbevoegd?" - http://www.vscc.nl/waarom-eigenaar-verpande-zaak-niet-gedeeltelijk-beschikkingsonbevoegd-is/ (geraadpleegd op 5 september 2016).
  • W.H.M. Reehuis en A.H.T. Heisterkamp, Goederenrecht, Deventer: Kluwer 2006 (blz. 12-15, 291, en 457-465).
Schrijf mee!